Το 70% των Ιταλών, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, ΔΕΝ θέλει αυτήν την Ευρωπαϊκή Ένωση:Της λιτότητας, της κραυγαλέας οικονομικής ανισότητας κρατών-μελών και πολιτών, της σκληρής γραφειοκρατικής δημοσιονομικής πειθαρχίας, της τραπεζοκρατίας και εταιρειοκρατίας, της μίζας, των σκανδάλων, της καταπίεσης, του μηδενισμού της κρατικής – εθνικής κυριαρχίας...

Διακρίνετε μήπως κάποιο «λαϊκισμό» στις διαπιστώσεις μου; Ή μήπως αποτυπώνουν τη σκληρή και ωμή πραγματικότητα, όπως την έχουμε βιώσει ιδιαίτερα εμείς οι Έλληνες, τα τελευταία οκτώ χρόνια, κυρίως. Θεωρώ πως συμβαίνει το δεύτερο, βεβαίως.

Αλλ’ όμως τί σημαίνει «λαϊκισμός», που τον χρησιμοποιεί σαν καραμέλα το σύστημα, απαξιωτικά, παρασύροντας και καλόπιστους αναλυτές.

Εδώ έχει απόλυτη εφαρμογή η αθάνατη αγαπημένη μου διαπίστωση του Θουκυδίδη: «Και την καθιερωμένη σημασία των λέξεων παραλλάσσουν, για να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους και τους ισχυρισμούς τους»1.

Να σκεφθείτε ότι το Λεξικό Κοινωνικών Επιστημών της UNESCO δεν περιλαμβάνει τέτοιο λίμα! Και κανένα σοβαρό λεξικό επίσης, εκτός του «Κουμανούδη» στο τέλος του 19ου αιώνα, με τη λέξη «λαϊκότης» και την ερμηνεία «τό φρονεν ς λαός». Στα νεότερα λεξικά αναγράφεται το ιστορικό της λέξης στο ετυμολογικό λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη. Αλλά ο όρος χρησιμοποιήθηκε και στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη στο τέλος του 19ου αιώνα, με τη θετική έννοια, της προσήλωσης στα λαϊκά αιτήματα. Είναι κακό αυτό; Όχι βέβαια! Το 1891 μάλιστα, ιδρύθηκε στις ΗΠΑ και «Λαϊκιστικό Κόμμα» (Populiste Party).                                      

Αρνητική σημασία, περιπαιχτική και μειωτική παίρνει η λέξη τα τελευταία χρόνια της νεο-φιλελεύθερης νομενκλατούρας, για να σηματοδοτήσει δήθεν αυτόν που «χαϊδεύει» το λαό, λέγοντάς του αρεστά πράγματα, απραγματοποίητα ή επιβλαβή. Υπάρχει λέξη, αν θέλουμε γι’ αυτό: «λαοπλάνος»!

Αλλά ποιος είναι ο «σοφός» Ηγέτης (με ή χωρίς εισαγωγικά) που γνωρίζει «το καλό του λαού», που αυτός (ο λαός) αγνοεί ή δεν μπορεί να το καταλάβει; Και τούτοι ‘δω οι «σοφοί», μπορούνε να μιλάνε για Δημοκρατία ή για μεσιανισμό νέου τύπου: Αντιπροσωπευτικού – κοινοβουλευτικού «της πλάκας», όντως απατηλού! Αυτού ακριβώς που στις ημέρες μας απαξιώνεται, απορρίπτεται, καταρρέει!

Είναι αυτό που μου ‘παν παλιότερα κάποιοι ακροδεξιοί, χουντικοί, που «μ’ επισκέφθηκαν», αργά το βράδυ στο βιβλιοπωλείο μου:

― Καλά, επειδή φαίνεσαι μορφωμένος άνθρωπος, δέχεσαι ν’ αποφασίζει η κυρά-Μαρία, στο χωριό, ίσα με σένα, για σένα;

― Η κυρα-Μαρία, στο χωριό – τους είπα – πληρώνει φόρους όπως κι εγώ, γεννάει παιδιά που πάνε φαντάροι να υπερασπίσουν την πατρίδα...

Ύστερα, και σεις φαίνεστε σπουδαγμένοι, αλλά οι απόψεις μας είναι εκ διαμέτρου αντίθετες. Ποια συσκευή, ποιο μηχάνημα θα κρίνει τη δικαιοκρισία μας;

Το ερώτημα, για όποιον έχει αντίρρηση, παραμένει, και κλείνει την παρένθεση.

Η επισήμανση όμως, η παρατήρηση παραμένει και για τον Κυρ. Μητσοτάκη και για τη Ντόρα, που χαρακτήρισε το λαό στη Βουλή «ανώριμο» - αλλά για να ψηφίζει και να στέλνει τα «κουμάσια» στη Βουλή, είναι «ώριμος» - και για τον Τσίπρα που τον αγνόησε στο δημοψήφισμα του 2015, και για τον Κοτζιά, που αγνοεί τα εκατομμύρια του λαού των συλλαλητηρίων της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας για το «Σκοπιανό», και βλέπει την ελληνοτουρκική ένταση ως ευκαιρία για να το κλείσει.

Εάν κάτι δεν έχουμε καταλάβει ή δεν γνωρίζουμε, να βγει εκεί, στο Σύνταγμα, όπως στην αρχαία Πνύκα, να μας το πει. Για τα εθνικά θέματα ΔΕΝ αποφασίζουν οι ισχυροί· ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΝ ΟΙ ΛΑΟΙ. Οι δειλοί γίνονται ραγιάδες. Οι ελεύθεροι γίνονται ήρωες. Η επιλογή είναι ευθύνη καθενός.

Αλλά ας επανέλθουμε στις Ιταλικές εκλογές της περασμένης Κυριακής.

Σύμφωνα με την εύστοχη παρατήρηση του Θεόδωρου Γεωργίου2, «... αποσυντίθενται και ρευστοποιούνται τα κόμματα κλασικού τύπου [...] (και) βαθαίνει η κρίση της αντιπροσώπευσης, και η κρίση του κοινοβουλευτισμού καθίσταται δομικό στοιχείο της πολιτικής»3. Μια κρίση που και κατά τον ίδιον, έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη (Γερμανία, Βέλγιο, Νορβηγία, Αυστρία, Τσεχία, Πολωνία, Ουγγαρία, να προσθέσουμε Γαλλία και Ελλάδα, βεβαίως). Αντιγράφουμε και προσυπογράφουμε τη διαπίστωση του καθηγητή Θ. Γεωργίου.

Ποιος ή τί ευθύνεται γι’ αυτή την κρίση; Τίς πταίει;

Η απάντηση είναι αυταπόδεικτη: Το ίδιο το σύστημα! Το κομματικό σύστημα, που υπηρετείται και υπηρετεί το επίπλαστο αντιπροσωπευτικό σύστημα, σ’ έναν κατ’ επίφαση κοινοβουλευτισμό.

Το κομματικό σύστημα στηρίζεται και λειτουργεί, υποτίθεται, χάριν της δημιουργού του, δηλαδή της ταξικής διαστρωμάτωσης της κοινωνίας. Κι όσο οι τάξεις, ή οι κάστες ήταν «κλειστές», πάνω – κάτω, αυτό ίσχυε. Όταν, μετά τη γαλλική επανάσταση και την αμερικανική, αλλά και άλλες μικρότερες ή αφανείς και εν τέλει με την κατάρρευση της μοναρχίας στην Ευρώπη, μετά τη ρωσική επανάσταση του 1917 και τους δύο μεγάλους πολέμους, όπου η ανατροπή επεκτάθηκε και στην Ασία, οι τάξεις ετήχθησαν. Εγιναν ρευστές και έχασαν τη συνοχή τους.

Σήμερα δεν υπάρχει ταξική διαστρωμάτωση. Υπάρχει μόνο οικονομική διαστρωμάτωση ελαφρώς μετακινήσιμη όπως η άμμος. Γι’ αυτό βλέπουμε παιδιά κομμουνιστών ή ομάδες εργατικών τάξεων να περνάνε, πολλές φορές μετά μανίας, στον ιδεολογικό αντίποδα. Είναι πάμπολλα τα παραδείγματα και είναι περιττό ν’ αναφερθούν μερικά. Μπορούμε να τ’ αντλήσουμε απ’ τις προσωπικές μας γνώσεις κι εμπειρίες.

Aν δεχθούμε λοιπόν - αφού απαγκιστρωθούμε από τις παραδοσιακές αντιλήψεις - ότι τα κόμματα δεν εκφράζουν πλέον τάξεις και αντίστοιχα “ταξικά συμφέροντα” και ιδεολογίες, τότε, τί εκφράζουν;

«... Εθελοντικές ενώσεις προσώπων, για τον επηρασμό της διακυβέρνησης»4.

― «... Κορυφαία Ένωση ιδιωτών, που της αναγνωρίζεται προνομιακά το δικαίωμα ν’ ανταγωνίζεται, για να θέσει την κυβέρνηση υπό τον έλεγχό της».5

Λένε κι άλλα εξωπραγματικά και ιδεαλιστικά ή φανταστικά, αλλά ας δούμε τί έλεγε ο Τζέφερσον: «Σε κάθε ελέυθερη και συνειδητή κοινωνία πρέπει να υπάρχουν αντίπαλα κόμματα και σφοδρές διαφωνίες και αντεγκλήσεις, αλλά ένα απ’ αυτά να υπερισχύει κατά μέγα μέρος για ορισμένο χρονικό διάστημα...» (καλά, αυτά στο τέλος του 18ου αιώνα).

Πιο ρεαλιστής ο Μ. Weber έγραφε: «Κόμμα είναι τύπος ελευθέρας ενώσεως κοινωνικών σχέσεων... με σκοπό να διασφαλίσει στους ηγέτες της την αναγκαία ισχύ, μέσα στη σωματειακά συγκροτημένη πολιτεία, για να επιτύχουν ιδεατά (καλά...) ή υλικά πλεονεκτήματα (αντικειμενικά πολιτικές επιδιώξεις, είτε, προσωπικά ωφελήματα), προς όφελος των ενεργών μελών της ενώσεως»6.

Ε, δεν θέλουμε κι άλλο· το ‘χουμε δει και το ‘χουμε καταλάβει, οι νουν έχοντες! Κι όμως... έγραφε ο D. Truman το 1951: «...Πολιτικό κόμμα έφτασε να θεωρείται αυτό, μέσω του οποίου εκλέγονται οι διεκδικητές δημοσίων θέσεων και αξωμάτων».7

Κι επειδή για να επιτύχουν όλα αυτά που μετά ...ποδοσφαιρικής μανίας επιδιώκουν, ως γνήσιοι σπουδάρχες, αρχολίπαροι9 και θεσιθήρες, “λαϊκίζουν” κατά κόρον, όπως αυτοί το εννούν, παραπλανώντας και εξαπατώντας το λαό.

Παραλείπω τους αρχαίους κλασικούς (Θουκυδίδη, “Ιστορίαι”, βιβλ. Γ, 82 - 83. Αριστοτέλη “Πολιτικά” κ.ά., γιατί αυτοί μιλούσαν για παθογένειες, πραγματικής δημοκρατίας, όχι “σικέ”.

Είναι, λοιπόν, ν’ απορούμε που επιτέλους, ξυπνάει ο λάος, ασχέτως εάν σε πρώτη φάση, οι αντιδράσεις του είναι κυρίως ανατρεπτικές κι όχι δημιουργικές - δομικές.

Για να χτίσεις, πρέπει πρώτα να γκρεμίσεις την παλιά ετοιμόρροπη και επικίνδυνη οικοδομή.

Το «σύστημα» δεν σηκώνει «μπαλονάκι»! Χρειάζεται τουλάχιστον by pass, σε πρώτη φάση, αν όχι κατάρρευση και «απόσυρση».

 


  1. Θουκυδίδου: ΙΣΤΟΡΙΑΙ, βιβλ. Γ., 82.
  2. Θ. Γεωργίου: Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας του «Δημοκρίτειου» Παν/μίου.
  3. Θ. Γ. Άρθρο του στην “Εφημερίδα των Συντακτών”, 2.3.18, σελ. 8
  4. UNESCO: Λεξικό Κοινωνικών Επιστημών”, τομ. 2, σελ. 472 (β.1).
  5. Ομοίως ως άνω σελ. 473
  6. Μ. Weber: «Θεωρία της Κοινωνικής και Οικονομικής Οργανώσεως» Λονδίνο, 1947, σελ. 373-4
  7. D. Truman: The Governmental Process. N.Y.: Knopf 1951, σελ. 270-1, Λ.Ε. τομ. 2, σ. 474.
  8. Σπουδάρχης: Εκείνος που ενεργεί με ιδιαίτερη σπουδή για την απόκτηση δημοσίου αξιώματος ή εξουσίας, λ. Liddell –scott, τομ. IV.
  9. Αρχολίπαρος: ο εκ της αρχής, της εξουσίας λιπαινόμενος (που «τρώει καλά») λ. L & S.

 

 

Αφήστε σχόλιο...

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 197 επισκέπτες και κανένα μέλος